Aliment toʻlashdan bosh tortgan ota jinoiy javobgarlikka tortildi

Farzand inson uchun eng bebaho ne’matlardan biridir. Oʻzbekistonda oilalarni mustahkamlash, yoshlar tarbiyasiga ahamiyat berish va bu yoʻlda qaygʻurishga asosiy vazifa sifatida yondashiladi. Bu esa oʻz navbatida har bir oilaning farzand oldidagi burchini yanada teranroq anglashini, oilada tarbiya uchun zarur boʻlgan muhit – ahillik va yakdillikni talab qiladi.
Afsuski, oiladagi bir butunlik hamisha ham saqlab qolinavermaydi. Bu er va xotin oʻrtasidagi kelishmovchiliklar sabab yuz berishi hammaga ma’lum. Bular natijasidan qanchadan-qancha norasida goʻdaklarning “tirik etim” boʻlib qolishlari, shu bilan birga, farzandning moddiy ta’minoti uchun ikkinchi tarafdan aliment puli undirish kabi masalalar bilan sudga murojaat qilish holatlarining koʻpayishi achinarli.
Masalan, 1981 yilda tugʻilgan sudlanuvchi Sh.Botirov (ism-shariflar oʻzgartirilgan) ham uch nafar voyaga etmagan farzandining taqdiriga mas’uliyatsizlik bilan qaradi. Oilaviy nizolar tufayli turmush oʻrtogʻi bilan ajrashdi.
Shu bois fuqarolik ishlari boʻyicha Termiz tumanlararo sudining ijro hujjatiga asosan Sh.Botirovdan uch nafar voyaga etmagan farzandi ta’minoti uchun har oylik ish haqi va boshqa daromadla¬rining ikkidan bir qismi miqdorida aliment undirish belgilandi. Ammo Sh.Botirov sudning qaroriga ham mas’uliyatsizlik bilan qaradi, farzandlarini moddiy jihatdan ta’minlashdan koʻr-koʻrona bosh tortib bir necha marotaba javobgarlikka tortildi. Buni qarangki, jazodan soʻng ham uning soʻqir koʻzlari ochilmadi.
Oxir-oqibat uning alimentdan qarzdorligi 28 million soʻmdan oshdi. Shu bois uning sobiq turmush oʻrtogʻi alimentdan qarzdorlikni undirish va Sh.Botirovga nisbatan tegishli jazo qoʻllashni soʻrab, sudga murojaat qildi.
— Ishlarim yurishmagani sababli aliment pullarini oʻz vaqtida toʻlay olmadim, imkoniyat berilsa, aliment pullarini boʻlib-boʻlib toʻlayman. Qilmishimdan chin koʻngildan pushaymonman, — dedi Sh.Botirov sud majlisida aybiga toʻliq iqror boʻlib.
— Farzandining ahvolidan umuman xabar olmaydi, — dedi sudda jabrlanuvchining qonuniy vakili. Doim quruq va’dalar eshitaman, aliment pullarini ham toʻlamay aldab yuribdi…
Albatta, oʻz farzandining ta’minotidan boʻyin tovlagan kimsaning qilmishi hech qachon oqibatsiz qolmaydi. Chunki voya¬ga etmagan bolalarning huquqi amaldagi qonunlarda qat’iy kafolatlangan. Sudlanuvchi Jinoyat kodeksining 122-moddasida nazarda tutilgan jinoyatni sodir qilganlikda aybdor deb top¬di va 1 yil 9 oy muddatga ozodlikdan mahrum qilish jazosi tayinladi. Shuningdek, sudlanuvchidan jabrlanuvchining foydasiga 28.151.086 soʻm aliment puli undirish belgilandi.
Buni bayon etishdan maqsad shuki, farzandlar nafaqat, moddiy ta’minotdan, balki ota tarbiyasidan, mehridan ayrilib qolmasligi darkor. Inson haqiqiy baxtni faqat oilada topadi. Ayniqsa, farzandlar mehri, ularning begʻubor kulgusi oʻrnini hech narsa bosolmaydi. Shu ma’noda farzandiga mehr berish, uni barkamol qilib voya¬ga etkazish chinakam insoniy burchdir. Bu insoniy burchni unutish hech shubhasiz, tegishli javobgarlikka sabab boʻladi.

Jinoyat ishlari boʻyicha
Angor tuman sudining devonxona mudiri B.Chorshanbiyev